Kanaatimce, İslam felsefesine üzerine düşünmeye başlarken öncül şudur:
“İslam da akla aykırı şey yoktur ama aklı aşan şeyler vardır” Hadis
Şimdi bir şeyin aklı aşması, ve bizim o şeyi anlayamamamız o şeyin akla aykırı ve saçma olduğunu göstermez.Biz bir çok alanda düşünüyor, konuşuyoruz.Elbette ki kavrayamadığımız anlamlar,çözemediğimiz problemler olacaktır.Zaten Anlama süreci de sübjektif değil midir. Anlamlandırma olgusunun kişisel psikoloji ile illiyet bağının olduğu bir gerçektir.Anlamlandıramayışımız;şeylerin kişisel psikolojimizde bir karşılığının olmaması bunların saçma anlamsız ve çözümsüz olduğunu göstermez.Eğer Hakikatin merkezine kendimizi koyarsak; kendi bencilliğimizi kutsamış oluruz.Bu da insan olarak ontolojik konumumuzu trajikomik ve aşağı bir seviyeye düşürür.
İşte burada insanın konumunu kavramak gerçeği ortaya çıkıyor.İnsan konumu,Yaratılış formatı gereği çaba göstermek ,anlama gayretini gütmek durumundadır.
İnsanın kendini aşarak her şeyi anlamak –ki insan bu role özeniyor,istiyor- isteği kendi yaratılışını, sınırlandırılmış oluşunu yani mahluk olma vasfını inkardır.
Misal;
Ben Duvarın arkasını göremiyor, sadece ön yüzünü görebiliyorum
Çünkü gözüm sınırlı bir yaratılışla var edilmiştir.
Bu anlamda her konuda insanın bir sınırı var;Ama insan bunu kabul etmek istemiyor
bir ayyaş,bir iki saatlik sarhoşluğun verdiği hazzı gün boyu yaşamak istiyor
bir sapık,kısa bir süreli zevki gün boyu yaşamak istiyor; Lakin bu istekler İnsanın tabiatı gereği mümkünü(olabilirliği) içinde değil.
Biz İnsanız;
Sınırlanmış varlıklarız; Sürekli bir şeyi yapamayız.Sınırlarımızın içinde yaparız
S.Ahmet Arvasi’ insan ve insan ötesi kitabında “insan idraki izafiliğe, sınırlılığa, faniliğe,çokluğa ve esarete isyan etmektedir.Aksine mutlaklığa, sonsuzluğa, ebediliğe,birliğe ve hürriyete,inkarı kaabil olmayan bir özlem duymaktadır.İnsanın fikir, sanat, din ve ahlak tarihini inceleyiniz hep bu macerayı göreceksiniz.Kısacası varlığımızda, duyularımıza isyan eden bir prensib vardır.Bu “tabiattan kopma” şeklinde yorumlamak insanın tabiatını inkar olur”diyor
İşte doyumsuzluk ve sınırlılık arasındadır insan
Müslüman bilir ki;
İnsan bu ara ile imtihana çekilir
Kuran bize der ki: tabiatınızı görün, doğru algılayın,
Hiç bir hükmü olmayan anlamsız, saçma yorumlar, eylemler yapmayın der
